Denizüstü Rüzgâr Enerjisi Derneği (DÜRED) ve Türkiye Liman İşletmecileri Derneği (TÜRKLİM) iş birliğinde Ceyport Taşucu Limanı’nda düzenlenen 1. Denizüstü RES Limanlar Toplantısı’nda konuşan TÜRKLİM eski Yönetim Kurulu Başkanı ve Danışmanı Aydın Erdemir, denizüstü rüzgâr enerjisi projelerinin başarısında limanların kritik rol oynadığını belirterek, Türkiye’nin bu alandaki potansiyelini değerlendirebilmesi için liman altyapısının geliştirilmesi gerektiğini söyledi.
Erdemir, denizüstü rüzgâr enerjisi projelerinde limanların yalnızca yükleme ve boşaltma yapılan tesisler olmadığını, araştırma çalışmalarından ekipman üretimine, kurulumdan bakım faaliyetlerine kadar tüm süreçlerin merkezinde yer aldığını ifade etti. Limanların aynı zamanda denizüstünde üretilen elektriğin şebekeye aktarılmasında önemli bir işlev üstlendiğini vurguladı.
Offshore projelerde limanlar stratejik merkez konumunda
Sunumunda denizüstü rüzgâr enerjisi sektörünün ihtiyaç duyduğu liman altyapısına değinen Erdemir, offshore projelerde kullanılan türbin, kule ve diğer ekipmanların boyutlarının karasal rüzgâr enerjisi projelerine göre çok daha büyük olduğunu söyledi. Bu nedenle üretim, depolama, ön montaj ve sevkiyat faaliyetlerinin limanlarla entegre şekilde planlanmasının önem kazandığını belirtti.
Erdemir’e göre denizüstü rüzgâr enerjisi limanları yalnızca kurulum aşamasında değil, proje ömrü boyunca bakım, lojistik, personel yönetimi ve ekipman operasyonlarının yürütüldüğü merkezler olarak görev yapıyor. Ayrıca ekonomik ömrünü tamamlayan ekipmanların sökülmesi ve bertaraf edilmesi süreçlerinde de limanlar önemli rol üstleniyor.
Esbjerg örneği: Avrupa’nın offshore merkezi
Konuşmasında Danimarka’daki Esbjerg Limanı’nı örnek gösteren Erdemir, bir zamanlar balıkçılık limanı olarak kullanılan tesisin bugün Avrupa’nın önde gelen offshore rüzgâr enerjisi merkezlerinden biri haline geldiğini anlattı. Yaklaşık 4.500 dönümlük liman ve üretim alanına sahip Esbjerg Limanı’nın hem Danimarka hem de Avrupa’daki birçok denizüstü rüzgâr projesine hizmet verdiğini aktardı.
Türkiye için öne çıkan limanlar
Sunumda Türkiye’de denizüstü rüzgâr enerjisi projelerine hizmet verebilecek limanlara da yer verildi. Erdemir, mevcut çalışmalar çerçevesinde;
- Filyos Limanı,
- Çandarlı Limanı,
- Biga Limanı,
- Adana Yumurtalık Serbest Bölgesi,
- Mersin Taşucu Limanı
gibi bölgelerin değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Erdemir, özellikle Taşucu Limanı’nın yeni yatırımlarla büyüyen altyapısı, geniş geri saha kapasitesi ve sanayi alanlarıyla Doğu Akdeniz’de hem offshore petrol ve gaz faaliyetleri hem de gelecekteki denizüstü rüzgâr projeleri açısından önemli bir potansiyele sahip olduğunu belirtti. Sunumda yer alan bilgilere göre limanda planlanan yatırımlarla rıhtım uzunluğunun yaklaşık 1.000 metreye, derinliğin ise 15 metreye ulaşması hedefleniyor. Ayrıca liman ve lojistik alanlarının toplamda yaklaşık 1.500 dönümlük bir kullanım alanına ulaşabileceği ifade edildi.
Mevcut limanlar için önemli yatırım ihtiyacı
Türkiye’nin uzun kıyı şeridi ve rüzgâr potansiyeline dikkat çeken Erdemir, mevcut liman altyapısının önemli bölümünün denizüstü rüzgâr projelerinin ihtiyaç duyduğu standartlara sahip olmadığını söyledi. Geniş depolama alanları, yüksek taşıma kapasiteli rıhtımlar, ağır yük ekipmanları ve nitelikli insan kaynağı gibi alanlarda yatırımlara ihtiyaç bulunduğunu vurguladı.
Erdemir ayrıca Avrupa’daki örneklerde olduğu gibi offshore liman yatırımlarının uzun vadeli stratejik planlama gerektirdiğini belirterek, denizüstü rüzgâr enerjisi projelerinin gelişmesiyle birlikte limanların yalnızca lojistik merkezler değil, aynı zamanda üretim, sanayi kümelenmesi ve ihracat üsleri haline gelebileceğini ifade etti.
Toplantıda yapılan değerlendirmelerde, Türkiye’nin denizüstü rüzgâr enerjisi potansiyelinin hayata geçirilebilmesi için proje sahalarına yakın bölgelerdeki limanların geliştirilmesi ve uzun vadeli offshore liman stratejilerinin oluşturulmasının sektör açısından kritik önem taşıdığı vurgulandı.
